รามายณะ

เรื่องย่อศระวัณ กุมาร

พ่อแม่ของศระวัณกุมารคือ ศานตนุ และ ชญันวันตี ผู้ซึ่งเป็นพราหมณ์ชราตาบอดทั้งคู่ ต้องการไปยังสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ของฮินดู แต่ไม่มีค่าใช้จ่ายในการเดินทาง ด้วยความกตัญญูต่อพ่อแม่ เขาจึงนำบิดามารดาใส่หาบแล้วใช้คานแบกทั้งสองหามเดินทางไป

วันหนึ่งท้าวทศรถได้ยินเสียงใกล้ทะเลสาบ เข้าใจว่าเป็นกวาง จึงใช้ธนูยิงศระวัณกุมารซึ่งกำลังตักน้ำไปให้พ่อแม่ ก่อนสิ้นลมหายใจ ศระวัณกุมารได้ขอให้ท้าวทศรถนำน้ำไปมอบให้แทนแล้วสิ้นชีวิต

เมื่อท้าวทศรถนำน้ำไปให้กับพ่อแม่ของกุมารแล้วบอกเล่าเรื่องราวทั้งหมด พ่อแม่ของศระวะณะจึงได้สาปแช่งให้ท้าวทศรถพบกับ 'บุตรโศก' เช่นเดียวกับพวกตน จากนั้นพวกเขาจึงตายจากการอดน้ำและความเจ็บป่วย

นิบาตชาดก

เรื่องย่อสุวัณณสามชาดก

พระโพธิสัตว์เสวยพระชาติเป็นพราหมณ์ชื่อ สุวัณณสาม เป็นบุตรของพราหมณ์ทุกูล และนางปาริกา ที่ตาบอดเพราะถูกงูเห่าพ่นพิษใส่ตา สุวัณณสามจึงดูแลพ่อแม่ เวลาไปไหนก็จะใช้ไม้คานหาบไปด้วย

วันหนึ่งท้าวปิละยักขะเห็นสุวัณณสามมาตักน้ำ มีฝูงสัตว์รายล้อมรักใคร่ ก็ส่งสัยว่าเป็น มนุษย์ อมนุษย์ หรือเทวดาจึงลองยิงธนูใส่ดู ถูกสุวัณณสามบาดเจ็บ สุวัณณสามจึงฝากพ่อแม่ให้ท้าวปิละยักขะดูแลและสลบไป ท้าวปิละยักขะเสียใจจึงไปดูแลพ่อแม่ตาบอดของสุวัณณสาม พ่อแม่สุวัณณสามจึงให้ท้าวปิละยักขะพาไปหาบุตรและใช้ความสัตย์อธิษฐานจนสุวัณณสามคืนชีวิต และพวกตนหายตาบอด แล้วสุวัณณสามก็เทศนาสอนให้ท้าวปิละยักขะถือศีลเป็นกษัตริย์ที่ดี

เรื่องย่อทสรถชาดก

ท้าวทสรถ เจ้าเมืองพาราณสี มีพระโอรสธิดาร่วมกับอัครมเหสีองค์ก่อนคือ รามบัณฑิตเป็นโอรสองค์โต ลักขณกุมารเป็นโอรสองค์รอง และพระธิดาคือสีตาเทวีคือพระกนิษฐาองค์สุดท้อง เมื่อพระอัครมเหสีสิ้นพระชนม์ ท้าวทสรถก็แต่งตั้งพระมเหสีองค์ใหม่ เมื่อพระมเหสีองค์ใหม่ให้กำเนิดพระโอรสนามว่า ภรตกุมาร เมื่อภรตกุมารมีอายุประมาณ 7-8 พรรษา ก็ขอพรจากท้าวทสรถให้โอรสของตนเป็นกษัตริย์องค์ต่อไป ท้าวทสรถไม่ให้พร แต่กลัวว่าพระนางจะปองร้ายกับโอรสองค์ใหญ่ของตน จึงขอให้รามบัณฑิตออกไปอยู่ป่าหิมพานต์ 12 ปี เมื่อตนตายแล้วค่อยมาเอาราชสมบัติคืน

แต่ในปีที่ 9 ท้าวทสรถก็สวรรคต พระโอรสคือภรตกุมาร จึงตามไปหารามบัณฑิตในป่าเพื่อทูลเชิญมาเสวยราชสมับัติ ฝ่ายพระรามกลัวว่า ลักขณกุมารและนางสีตาเทวีจะเสียใจมากเลยให้ทั้งสองลงไปแช่น้ำในสระก่อนบอกข่าวร้าย เมื่อภรตกุมารทูลเชิยรามบัณฑิตไปครองราชย์ แต่รามบัณฑิตไม่รับเพราะต้องการอยู่ป่าให้ครบ 12 ปีตามสัตย์ที่ให้ไว้กับท้าวทสรถ จึงให้ภรตกุมารพาพี่ทั้งสองคือ ลักขณกุมาร และสีตาเทวี คืนไปนครพร้อมกับรองเท้าสานจากหญ้า ให้ปกครองแผ่นดินแทนตนเอง แล้วอีก 3 ปี (9+3) ครบ 12 ปีแล้ว รามบัณฑิตจึงเสด็จจากป่ากลับคืนมาเมืองพาราณสีแล้วอภิเษกเป็นกษัตริย์ครองเมืองพร้อมตั้งนางสีตาเทวีเป็นอัครมเหสี